Bril Oogklacht

Bijziendheid bij volwassenen

Bijziendheid kan ernstige gevolgen hebben. Lees welke klachten belangrijk zijn en wanneer je direct contact moet opnemen.

Bij bijziendheid (myopie) zie je dichtbij scherp, maar in de verte wazig. De oogbol is daarbij vaak langer dan gemiddeld. Daardoor valt het licht dat het oog binnenkomt niet precies op het netvlies, maar ervoor. Je ziet dan wazig in de verte.

Een bril of contactlenzen met een minsterkte helpen om in de verte scherper te zien. Ze zorgen ervoor dat het licht weer goed op het netvlies valt. Maar het oog blijft langer dan gemiddeld.

Dat is goed om te weten. Vooral bij matige en hoge bijziendheid is de oogbol langer. Daardoor kunnen het netvlies, de macula en de oogzenuw kwetsbaarder zijn. Hoe langer het oog, hoe hoger de minsterkte vaak is en hoe groter de kans op oogproblemen later in het leven.

Daarom is het belangrijk om bijziendheid serieus te nemen. Bij kinderen gaat het vooral om voorkomen of de toename van bijziendheid afremmen. Bij volwassenen gaat het vooral om weten welke risico’s er zijn en welke klachten je direct moet laten beoordelen.

Waarom alert blijven belangrijk is

Bij volwassenen is bijziendheid meestal niet meer af te remmen, omdat het oog dan is uitgegroeid. Toch blijft het belangrijk om te weten wat bijziendheid kan betekenen voor je ogen.

Mensen met matige bijziendheid of hoge bijziendheid doen er goed aan om alert te zijn op veranderingen in hun zicht. Met matige bijziendheid bedoelen we meestal een sterkte van -3.00 tot -6.00. Bij hoge bijziendheid gaat het om -6.00 of sterker. Dan is het risico op oogproblemen duidelijk verhoogd.

Bij hoge bijziendheid is de kans op blijvende schade aan het zicht groter. In Nederlands onderzoek had 39% van de mensen met hoge bijziendheid op 75-jarige leeftijd een visuele beperking die samenhing met bijziendheid. Dat is ruim 1 op de 3 (bron: JAMA Ophthalmology).

Daarom is het belangrijk om de risico’s te kennen en acute klachten snel te herkennen. Denk aan lichtflitsen, veel nieuwe vlekken, een schaduw of gordijn in beeld, vervormd beeld of plots wazig zicht dat aanhoudt.

Klachten en risicofactoren

Bijziendheid kan op volwassen leeftijd verschillende klachten geven. Sommige klachten hebben vooral te maken met de brilsterkte. Andere klachten kunnen wijzen op een probleem in het oog.

Klachten die kunnen passen bij bijziendheid zijn:

  • wazig zien in de verte
  • knijpen met de ogen om scherper te zien
  • hoofdpijn of vermoeide ogen
  • merken dat je bril of contactlenzen niet meer goed lijken te werken

Verandert je zicht langzaam? Laat je ogen dan meten. Verandert je zicht plotseling of krijg je acute klachten? Wacht dan niet af.

Acute klachten bij bijziendheid

Bijziendheid kan soms samengaan met acute klachten aan één of beide ogen. Deze klachten kunnen wijzen op een probleem met het netvlies, de macula of een ander deel van het oog.

Neem direct contact op met je huisarts of optometrist als je plotseling één van deze klachten krijgt:

  • veel nieuwe slierten of vlekken in beeld
  • lichtflitsen
  • schaduw of ‘gordijn’ in beeld
  • vaste vlekken middenin beeld
  • vaste vlek aan de rand van je beeld
  • beeld dat wegvalt
  • vervormd beeld, zoals kromme lijnen
  • plots wazig zicht dat aanhoudt
  • smaller beeld

Loop niet door met deze klachten. Snel handelen kan schade aan het zicht helpen voorkomen.

Alarmsymptomen weergegeven als pictogrammen

Risico’s van bijziendheid

Bij bijziendheid is de oogbol vaak langer dan gemiddeld. Daardoor kunnen verschillende delen van het oog kwetsbaarder worden. De kans op oogproblemen neemt toe naarmate het oog langer is en de minsterkte hoger is. Vooral bij matige en hoge bijziendheid is het daarom belangrijk om alert te blijven.

Oogaandoeningen die vaker voorkomen bij bijziendheid zijn:

Netvliesproblemen

Een langer oog kan meer spanning geven op het netvlies. Daardoor is er meer kans op scheurtjes in het netvlies of een netvliesloslating.

Myope maculadegeneratie

Door bijziendheid kan schade ontstaan aan de macula. De macula is het centrale deel van het netvlies waarmee je scherp ziet. Schade aan de macula kan zorgen voor vervormd beeld, vlekken of minder scherp zien.

Glaucoom

Mensen met bijziendheid hebben meer kans op glaucoom. Bij glaucoom raakt de oogzenuw beschadigd. Daardoor kan het gezichtsveld langzaam kleiner worden.

Staar

Bij bijziendheid is de kans op staar groter. Ook kan staar op jongere leeftijd ontstaan dan gewone ouderdomsstaar. Bij staar wordt de ooglens troebel. Daardoor kun je waziger zien of meer last krijgen van licht.

Deze risico’s verdwijnen niet door een bril, contactlenzen, laserbehandeling of lensoperatie. Die behandelingen kunnen het zicht corrigeren, maar maken een lang oog niet korter. Het verhoogde risico op oogaandoeningen blijft dus aanwezig.

In Nederlands onderzoek had 39% van de mensen met hoge bijziendheid op 75-jarige leeftijd een visuele beperking die samenhing met bijziendheid.

Door jouw donaties maken wij het verschil

Omdat iedereen wil blijven zien waar hij of zij van houdt, werkt het Oogfonds aan een toekomst waarin niemand meer slechtziend of blind wordt.

Diagnose en behandeling

 

Hoe wordt bijziendheid bij volwassenen vastgesteld?

Bijziendheid kan worden vastgesteld met een oogmeting. Daarbij wordt gemeten welke minsterkte nodig is om scherper te zien in de verte.

Een opticien of optometrist kan je brilsterkte meten. Een optometrist kan ook de gezondheid van je ogen beoordelen. Dat is belangrijk als je klachten hebt, als je zicht plots verandert of als je matige of hoge bijziendheid hebt.

Bij acute klachten is snelle beoordeling noodzakelijk. Neem dan contact op met je huisarts of een optometrist. Zij kunnen beoordelen of verwijzing naar een oogarts nodig is. Heb je hoge bijziendheid? Bespreek met je optometrist of oogarts welke controles voor jou verstandig zijn.

Behandeling van bijziendheid bij volwassenen

Bijziendheid kan worden gecorrigeerd met een bril of contactlenzen met een minsterkte. Daardoor zie je in de verte scherper.

Soms kan bijziendheid ook worden gecorrigeerd met een laserbehandeling of een lensoperatie. Dit gebeurt meestal om minder afhankelijk te zijn van een bril of contactlenzen. Ook na zo’n behandeling blijft de verhoogde kans op oogproblemen later in het leven bestaan.

Behandeling van gevolgen van bijziendheid

Ontstaat er een oogaandoening door bijziendheid? Dan hangt de behandeling af van wat er aan de hand is.

Een scheurtje in het netvlies kan soms met laser worden behandeld. Bij een netvliesloslating is een operatie nodig. Bij glaucoom, staar of schade aan de macula hangt de behandeling af van de ernst en de oorzaak.

Laat klachten daarom altijd beoordelen. Hoe eerder duidelijk is wat er aan de hand is, hoe beter de oogzorgprofessional kan bepalen welke behandeling nodig is. Snel handelen kan schade aan het zicht helpen voorkomen.

Wat kun je zelf doen?

Weet je dat je bijziend bent? Dan is het belangrijk om alert te zijn op veranderingen in je zicht. Dat geldt als je een sterkte hebt van -3.00 of sterker, en zeker bij hoge bijziendheid vanaf ongeveer -6.00.

Je kunt zelf het volgende doen:

  • laat je ogen controleren als je zicht verandert
  • herken acute klachten zoals lichtflitsen, nieuwe vlekken of een schaduw in beeld
  • neem bij plotselinge klachten direct contact op met je huisarts of optometrist
  • bespreek bij matige of hoge bijziendheid welke controles nodig zijn
  • vraag een  flyer aan met alarmsymptomen en deel deze met iemand die ook bijziend is

Bijziendheid bij kinderen

Bij kinderen is het extra belangrijk om bijziendheid te voorkomen of de toename ervan te beperken. Het oog groeit nog. Als het oog te lang doorgroeit, kan de minsterkte toenemen. Hoe langer de oogbol wordt, hoe hoger de minsterkte vaak wordt en hoe groter de kans op oogproblemen later.

Leefstijl speelt hierbij een belangrijke rol. Als een kind al bijziend is, kunnen maatregelen nodig zijn om de toename van bijziendheid af te remmen.

Lees meer over bijziendheid bij kinderen →

Onderzoek

Bijziendheid gerelateerde onderzoeken

Lopend
dr. V.J.M. Verhoeven en dr. M. Tjon-Fo-Sang Erasmus MC en Oogziekenhuis

M3: Mendelian High Myopia Patient Management and Optimization

Hoe kunnen we kinderen met erfelijke hoge myopie beter begeleiden, behandelen en beschermen tegen ernstige oogschade? In dit onderzoek brengen onderzoekers het verloop van Mendeliaanse hoge myopie in kaart om beter te voorspellen welke kinderen risico lopen op slechtziendheid en welke behandelingen het meest effectief zijn.

Ontvang de gratis brochure over Bijziendheid bij volwassenen

In de gratis brochure vind je informatie over het ontstaan, de behandeling en de preventie van Bijziendheid bij volwassenen.

Omslag van de brochure Bijziendheid