Staar

Wanneer is een operatie nodig?

Een staaroperatie is nodig als staar je belemmert in het dagelijks leven, bijvoorbeeld bij lezen, autorijden of tv-kijken.

Zonder operatie wordt het zicht geleidelijk slechter. In een vergevorderd stadium kan staar leiden tot slechtziendheid en uiteindelijk blindheid.

In Nederland ondergaan jaarlijks ongeveer 175.000 mensen een staaroperatie (bron: oogartsen.nl).

Hoe verloopt de operatie?

Een staaroperatie gebeurt meestal in dagbehandeling en duurt ongeveer 10 tot 15 minuten per oog. Je oog wordt vooraf verdoofd met druppels.

Tijdens de operatie maakt de oogarts een klein sneetje in het oog. Via deze opening wordt de troebele ooglens in kleine stukjes verdeeld met behulp van trillingen (phaco-emulsificatie) en vervolgens weggezogen.

Daarna plaatst de oogarts een opgevouwen kunstlens in het kapselzakje (het zakje waarin je eigen lens zat). De kunstlens ontvouwt zich vanzelf en blijft op zijn plaats zitten.

Beide ogen kunnen in één behandeling geopereerd worden, maar één voor één kan ook. Dan zit er een korte periode tussen de twee dagbehandelingen.

De operatie is meestal pijnloos. Je kunt tijdens de ingreep wel licht of bewegingen zien, maar geen scherpe beelden.

De kunstlens wordt vóór de operatie zorgvuldig aangemeten. Er zijn verschillende soorten kunstlenzen. Welke lens het beste bij je past, hangt af van je ogen en je wensen.

• Enkelvoudige kunstlens
  Met deze lens zie je op één afstand scherp (meestal veraf). Voor andere afstanden, zoals lezen, heb je een bril nodig. Dit is de meest gebruikte kunstlens.
• Multifocale kunstlens
  Met deze lens kun je zowel dichtbij als veraf zien. Nadelen kunnen zijn:
  • minder contrast zien
  • lichtkransen of schitteringen (vooral in het donker)
  • iets minder scherp beeld

  Deze kunstlenzen worden meestal niet vergoed door de zorgverzekeraar.

• Torische kunstlens
  Deze lens is geschikt als je een cilinderafwijking hebt. Torische kunstlenzen kunnen gecombineerd worden met enkelvoudige of multifocale lenzen. Vaak is een eigen bijdrage nodig.

De oogarts bespreekt met je welke kunstlens het beste past bij jouw situatie.

Na de operatie:

• wordt je oog soms beschermd met een kapje of verband
• gebruik je oogdruppels om infecties en ontstekingen te voorkomen
• kom je terug voor controle bij de oogarts

De eerste dagen na de operatie kun je wazig zien. Ook kan je oog wat geïrriteerd zijn, tranen of lichtgevoelig zijn. Dit is normaal en trekt meestal vanzelf weg.

Het is belangrijk dat je:

• niet in je oog wrijft
• tijdelijk niet zwemt of contactsporten doet
• de eerste periode niet zwaar tilt, perst of diep bukt
• voorzichtig bent met vuil en stof in het oog

Na ongeveer 4 tot 6 weken kan een nieuwe bril of contactlenzen worden aangemeten.

Het herstel verloopt meestal snel. De meeste mensen zien na de operatie beter, maar hoe scherp je uiteindelijk ziet, verschilt per persoon en hangt ook af van eventuele andere oogziekten.

Een staaroperatie is een veilige en veel uitgevoerde ingreep. In ongeveer 98% van de gevallen verlopen de operatie en het herstel zonder problemen (bron: oogartsen.nl).

Mogelijke complicaties zijn:

• Nastaar
  Het kapsel rond de kunstlens wordt troebel. Dit kan maanden of jaren na de operatie ontstaan. Nastaar is goed te behandelen met een korte en pijnloze laserbehandeling.
• Kapselscheur tijdens de operatie
  Soms ontstaat er een scheurtje in het lenskapsel. De oogarts past de behandeling hierop aan.
• Macula-oedeem
  Vochtophoping in het netvlies, waardoor het zicht tijdelijk slechter kan worden.
• Verschuiving van de kunstlens
  De kunstlens kan in zeldzame gevallen verschuiven, wat het zicht beïnvloedt.
• Infectie (endophthalmitis)
  Zeer zeldzaam, maar ernstig. Daarom worden tijdens en na de operatie voorzorgsmaatregelen genomen.
• Wondlekkage
  Komt zelden voor en kan zo nodig behandeld worden.

Neem contact op met je oogarts als:

• je zicht plotseling verslechtert
• je zwarte vlekken of lichtflitsen ziet
• pijn of roodheid toeneemt

Heb je naast staar een andere oogaandoening, zoals glaucoom, maculadegeneratie of hoge bijziendheid? Dan is een staaroperatie in de meeste gevallen gewoon mogelijk. De operatie kan wel complexer zijn en het uiteindelijke zicht hangt ook af van de andere aandoening. Zo kan het zicht bij maculadegeneratie verbeteren, maar vaak niet volledig scherp worden. Bij glaucoom kan een staaroperatie soms zelfs helpen om de oogdruk iets te verlagen. Bij hoge bijziendheid is er extra aandacht nodig, omdat het risico op netvliesproblemen, zoals een netvliesloslating, hoger is. De oogarts onderzoekt je ogen daarom vooraf zorgvuldig en bespreekt wat je kunt verwachten van de operatie en het resultaat.