Bij vervormd zien lijken rechte lijnen krom, golvend of gebroken. Ook kunnen voorwerpen een andere vorm of grootte lijken te hebben dan ze werkelijk zijn. De medische naam voor vervormd zien is metamorfopsie.

Vervormd zien ontstaat meestal in één oog. Wanneer beide ogen open zijn, merk je de klacht soms minder goed op omdat het andere oog het vervormde beeld gedeeltelijk kan compenseren.

Vervormd zien is een klacht en geen oogziekte. Het kan verschillende oorzaken hebben. Vooral als de klacht plotseling ontstaat of toeneemt, is het belangrijk om het serieus te nemen.

Wat gebeurt er bij vervormd zien?

Om scherp te kunnen zien, moeten de lichtgevoelige cellen in de gele vlek (macula) netjes naast elkaar liggen. De gele vlek is het centrale deel van het netvlies waarmee je details ziet, leest en gezichten herkent.

Bij sommige oogaandoeningen raken deze cellen verplaatst of beschadigd, bijvoorbeeld doordat de gele vlek opzwelt, vervormt of doordat er aan het netvlies wordt getrokken. Hierdoor vallen lichtprikkels niet meer op de juiste plek op het netvlies. Daardoor kunnen rechte lijnen krom of golvend lijken en kunnen voorwerpen vervormd worden waargenomen.

Symptomen van vervormd zien

Vervormd zien kan zich op verschillende manieren uiten.

Veelvoorkomende klachten zijn:

  • rechte lijnen lijken krom of golvend
  • letters lijken te verspringen tijdens het lezen
  • voorwerpen lijken vervormd
  • een deel van het beeld lijkt kleiner of groter
  • wazig centraal zien
  • een donkere of vage vlek in het midden van het beeld

De klachten ontstaan meestal geleidelijk, maar kunnen ook plotseling optreden. Vooral plotseling vervormd zien moet altijd snel worden onderzocht.

Mogelijke oorzaken van vervormd zien

Vervormd zien ontstaat meestal door een aandoening van de gele vlek (macula). Mogelijke oorzaken van vervormd zien zijn:

Leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD)

Bij leeftijdsgebonden maculadegeneratie raakt de macula beschadigd. Vooral bij de natte vorm kunnen rechte lijnen plotseling krom gaan lijken. Vervormd zien is vaak één van de eerste klachten.

Maculagat

Bij een maculagat ontstaat een kleine opening in de macula. Hierdoor kunnen beelden vervormen en neemt het centrale zicht af.

Macula pucker

Bij een macula pucker groeit een dun vliesje over de macula. Dit vliesje kan aan het netvlies trekken, waardoor beelden vervormen.

Centrale sereuze chorioretinopathie (CSCR)

Bij CSCR hoopt vocht zich op onder de macula. Daardoor kunnen rechte lijnen krom lijken en kan het centrale zicht wazig worden.

Macula-oedeem

Bij een macula-oedeem hoopt vocht zich op in de macula. Dit kan onder andere voorkomen bij diabetes, na een oogoperatie of bij een oogontsteking. Door de zwelling kunnen beelden vervormen.

Soms ontstaat vervormd zien ook door andere aandoeningen van het netvlies of de macula.

TEKST

PERSOON

Door jouw donaties maken wij het verschil

Omdat iedereen wil blijven zien waar hij of zij van houdt, werkt het Oogfonds aan een toekomst waarin niemand meer slechtziend of blind wordt.

Diagnose stellen

Vervormd zien is een klacht die verschillende oorzaken kan hebben. Daarom onderzoekt een optometrist of oogarts eerst wat er aan de hand is.

Bij een vermoeden van een aandoening van de gele vlek (macula) kan een Amslertest worden gedaan. Met deze test kunnen veranderingen in het centrale zien, zoals kromme lijnen of een donkere vlek, worden opgespoord. Is de uitslag afwijkend of zijn er andere aanwijzingen voor een macula-aandoening? Dan wordt het netvlies verder onderzocht.

Tijdens het onderzoek worden de gezichtsscherpte en het netvlies beoordeeld. Vaak wordt ook een OCT-scan gemaakt. Hiermee kunnen kleine afwijkingen van de macula zichtbaar worden.

Behandeling van vervormd zien

Vervormd zien is een klacht en geen aandoening op zichzelf. De behandeling hangt daarom af van de onderliggende oorzaak.

Bij sommige aandoeningen is geen behandeling nodig, terwijl andere juist snel moeten worden behandeld om verdere schade aan het gezichtsvermogen te voorkomen. De oogarts bespreekt welke behandeling in jouw situatie nodig is.

Wat kun je zelf doen?

Merk je dat rechte lijnen plotseling krom of golvend lijken? Neem dan dezelfde dag contact op met een huisarts of optometrist. Zij kunnen je zo nodig met spoed doorverwijzen naar een oogarts.

Heb je een aandoening van de macula, zoals leeftijdsgebonden maculadegeneratie? Dan kan de Amslertest helpen om veranderingen in je centrale zicht op tijd op te merken. Ook als je 50 jaar of ouder bent en leeftijdsgebonden maculadegeneratie in de familie voorkomt, kan het verstandig zijn om je centrale zicht regelmatig met de Amslertest te controleren. Lees op onze pagina over de Amslertest hoe je de test uitvoert en wanneer je contact moet opnemen.

Loop niet door met klachten. Hoe eerder de oorzaak van vervormd zien wordt vastgesteld, hoe sneller een eventuele behandeling kan worden gestart.

Onderzoek

Vervormd zien gerelateerde onderzoeken

Help je mee zicht redden?

Elke donatie maakt een verschil in het leven van mensen met oogaandoeningen.