Dubbelzien

Wat is dubbelzien?

Dubbelzien is het tegelijkertijd zien van twee beelden van hetzelfde voorwerp. De medische naam voor dubbelzien is diplopie.

De dubbele beelden kunnen naast elkaar, boven elkaar of schuin ten opzichte van elkaar staan. Bij sommige mensen blijft de afstand tussen de beelden steeds hetzelfde, terwijl deze bij anderen verandert afhankelijk van de kijkrichting of de stand van het hoofd.

Dubbelzien kan dagelijkse activiteiten lastig maken. Door de dubbele beelden is het moeilijker om afstanden goed in te schatten. Hierdoor kunnen mensen zich onzeker voelen tijdens lopen, lezen, autorijden of het uitvoeren van dagelijkse taken.

Wat gebeurt er bij dubbelzien?

Bij dubbelzien worden twee beelden van hetzelfde voorwerp gezien. Dit kan ontstaan doordat beide ogen niet goed samenwerken of doordat er een probleem is in één oog. Er wordt onderscheid gemaakt tussen dubbelzien met één oog en dubbelzien met twee ogen.

Binoculaire diplopie

Dubbelzien met twee ogen ontstaat wanneer beide ogen niet goed samenwerken. Als één oog wordt afgedekt, verdwijnt het dubbelzien. Dit is de meest voorkomende vorm van dubbelzien.

Monoculaire diplopie

Dubbelzien met één oog blijft aanwezig wanneer het andere oog wordt afgedekt. Deze vorm wordt meestal veroorzaakt door een probleem in het oog zelf, bijvoorbeeld een afwijking van het hoornvlies, de ooglens of staar.

Symptomen van dubbelzien

Dubbelzien is een symptoom dat verschillende oorzaken kan hebben. Naast het zien van dubbele beelden kan dubbelzien ook andere klachten veroorzaken.

Veelvoorkomende klachten zijn:

• twee beelden naast elkaar zien
• twee beelden boven elkaar zien
• scheef of schuin dubbelzien
• moeite met afstanden inschatten
• problemen met lezen of schrijven
• hoofdpijn
• vermoeide ogen
• duizeligheid of een onzeker gevoel tijdens lopen

De klachten kunnen voortdurend aanwezig zijn, maar ook alleen optreden bij kijken in een bepaalde richting of bij vermoeidheid.

Wie loopt risico?

Scheelzien en oogspierproblemen

Wanneer de ogen niet goed op hetzelfde punt gericht staan, kunnen de hersenen twee verschillende beelden ontvangen. Dit kan leiden tot dubbelzien. Problemen met de oogspieren of de samenwerking tussen de ogen kunnen hierbij een rol spelen.

Neurologische aandoeningen

Dubbelzien kan ontstaan door aandoeningen van de zenuwen die de oogspieren aansturen of door aandoeningen van de hersenen. Voorbeelden zijn een hersenzenuwuitval, een TIA of een beroerte. Vooral plotseling ontstaan dubbelzien kan een belangrijk alarmsymptoom zijn.

Schildklieroogziekte (ziekte van Graves)

Mensen met een schildklieroogziekte (ziekte van Graves) kunnen dubbelzien ontwikkelen doordat de oogspieren verdikken en minder goed kunnen bewegen.

Hoofdletsel

Na een val op het hoofd of een hersenschudding kan tijdelijk dubbelzien ontstaan. Ook ernstiger letsel kan leiden tot problemen met de samenwerking van de ogen.

Alcohol, drugs en bepaalde medicijnen

Overmatig alcoholgebruik, drugsgebruik en sommige medicijnen kunnen tijdelijk invloed hebben op de samenwerking tussen de ogen en daardoor dubbelzien veroorzaken.